کتاب از بررسی مفهوم تفصیل در قرآن آغاز کرده و سپس فرایند تفصیل را در سه مرتبه نزول حقایق، دریافت حقایق و ارائه حقایق روشن نموده است. با رسیدن به این جمعبندی درباره تفصیل در قرآن، در ادامه، به چگونگی تفصیل در برخورد انسان با حقایق پرداخته و آن را در سه مرحله فهم، دریافت و ارائه به دیگران بیان کرده است. با روشن شدن این مراتب و مراحل، چرایی و اصولی از چگونگی ساخت اندیشههای برگرفته از قرآن در نظامی منسجم و هدفمند را ارائه داده است.